Sheria za Ubunifu wa Mungu

Sheria za Ubunifu wa Mungu

Unapotafuta neno ‘sheria’ katika kamusi, mara nyingi utakuta zaidi ya tafsiri 20 tofauti, lakini kwa jumla zinagawanyika katika makundi mawili makuu: 1) kanuni zilizotungwa ambazo zinahitaji utekelezaji (mfano, sheria za kodi), na 2) kanuni au taratibu ambazo uhalisia umejengwa na kuundwa ili ufanye kazi (mfano, sheria za fizikia).

Mungu kama Muumba aliumba nafasi, muda, vitu, nguvu, na uhai. Sheria zake ndizo misingi — taratibu, kanuni — ambazo ulimwengu na uhai umejengwa ili ufanye kazi. Hizi haziwezi kubadilishwa na uhai, kama tunavyoujua, bado upo. Ndiyo maana Yesu alisema:

“Kumbukeni kwamba mradi mbingu na dunia zipo, hakuna nukta ndogo wala maelezo madogo zaidi ya Sheria yatakayofutwa — si hadi mwisho wa mambo yote.” [ Mathayo 5:18 (GNB)]

Katika kitabu chake Finding Truth, Nancy Pearcey anaeleza uhalisia huu:

Asili ya ulimwengu imeibua kitendawili kinachojulikana kama tatizo la fine-tuning (kupimwa kwa usahihi wa hali ya juu). Vigezo vya msingi vya kifizikia vya ulimwengu vimepimwa kwa usahihi wa ajabu, kana kwamba viko juu ya makali ya kisu, ili kuendeleza uhai. Mambo kama vile nguvu ya mvutano (gravity), nguvu ya nyuklia yenye nguvu, nguvu ya nyuklia dhaifu, nguvu ya umeme, uwiano wa uzito wa protoni na elektroni, pamoja na vipengele vingine vingi, vyote vina thamani sahihi inayohitajika ili kufanya uhai uwezekane. Ikiwa mojawapo ya nambari hizi muhimu zingebadilishwa hata kidogo, ulimwengu usingeweza kuendeleza aina yoyote ya uhai. Kwa mfano, kama nguvu ya mvutano ingekuwa ndogo au kubwa kuliko thamani yake ya sasa kwa sehemu moja tu kati ya 10^60 (1 ikifuatiwa na sifuri 60), ulimwengu usingekuwa na makazi ya kuishi.”[1]

Wanadamu hawakuumba wala hawawezi kuumba uhalisia kama Mungu alivyofanya; badala yake, tunapotunga sheria, tunalazimika kuzitekeleza kwa nje, mara nyingi kupitia kuadhibu. Kwa masikitiko, baada ya Konstantino ‘kubadilika,’ wazo kwamba sheria ya Mungu hufanya kazi kwa namna ile ile kama sheria za wanadamu lilikumbatiwa; dhana kwamba sheria ya Mungu inalazimishwa (ya kifalme) ilianza kuingia katika Ukristo — ikiharibu ukweli wa wokovu ambao Yesu alileta. Ujumbe wa Mungu kwa leo ni kwamba saa katika historia ya binadamu imewadia kwa watu kutoa hukumu sahihi juu ya Mungu ni nani; tunapaswa ‘kumwabudu yeye aliyeziumba mbingu, nchi, bahari na chemchemi za maji’ (Ufunuo 14:7 NIV84). Hiyo ndiyo ibada ya Muumba.

Sheria za Ubunifu wa Mungu ni zipi?

Nimepokea maombi mengi ya orodha ya sheria mbalimbali za ubunifu wa Mungu. Hapo chini, utapata mkusanyiko wa baadhi ya sheria hizi. Hii si orodha kamili; Mungu ni wa milele, na bila shaka kuna sheria nyingi zaidi za ubunifu ambazo bado sijazielewa au pengine wanadamu hawajazigundua.

Ili sheria iwe sheria ya ubunifu, lazima iwe kanuni au taratibu ambazo uhalisia unafanya kazi juu yake. Kwa hivyo itakuwa ya kujaribiwa — kwa matokeo yanayoweza kurudiwa, thabiti, ya kudumu, na yanayoweza kutabirika. Kwa maneno mengine, haibadiliki. Tofauti pekee zitakuwa katika madhara yanayotokea kwa viwango tofauti vya kukiuka sheria. Kwa mfano, ukiruka kutoka jengo lenye urefu wa futi 500 utakufa; ukishuka kutoka kwenye kingo ya inchi 5 unaweza kuumia mguu — sheria ya mvutano haibadiliki, lakini kiwango cha ukiukaji husababisha kiwango tofauti cha madhara (zingatia kwamba sheria hizi zina matokeo ya asili; hazihitaji wakala wa nje kumwadhibu mtu anayezivunja).

sheria ya Mungu kwa ufupi :

Sheria za Ubunifu wa Mungu

Ø  Sheria ya upendo: Kanuni ya kutoa ambayo maisha yamejengwa ili yafanye kazi.

• Tunatoa CO₂ kwa mimea, na mimea hutupa oksijeni.

• Mzunguko wa maji (bahari > mawingu > mvua > mito > bahari).
• Mimea hutoa chavua kwa nyuki, na nyuki hutumia juhudi zao kupyaza mimea.

Ø  Sheria ya uhuru: Upendo upo tu katika mazingira ya uhuru. Ukiukaji wa uhuru katika mahusiano husababisha matokeo matatu yanayoweza kutabirika na yenye madhara:

·                     Upendo kuharibiwa na hatimaye kuangamia.

·                     Uasi (hamu ya kujitenga na kupata uhuru) kuchochewa.

·                     Utambulisho wa yule anayekandamizwa kuharibika na hatimaye kuangamia ikiwa ukiukaji haukome.

Ø  Sheria ya ibada: Tunabadilishwa kimaumbile na kitabia ili kufanana na kile tunachokithamini, kuabudu, na kutumia muda kukiangalia na kukipokea.

Ø  Sheria ya jitihada: Nguvu hutokana na mazoezi — “tumia au upoteze” — si kimwili tu, bali pia kimaumbile ya neva.

Ø  Sheria za fizikia: Sheria ya mvutano, msuguano, mwendo, nguvu za nyuklia, n.k.

Ø  Sheria za hesabu: Mfano, sheria ya kubadilishana: a+b=b+a.

Ø  Sheria za afya: Sheria za kimwili ambazo maisha na afya hufanya kazi juu yake, ikiwemo lishe, mazoezi, usingizi, unywaji maji, na upumuaji.

Ø  Sheria ya marejesho: Baada ya kutumia rasilimali, mtu lazima apumzike na kurejea nguvu kabla ya kutumia tena. Mfano, mpiga mpira wa baseball lazima apumzike kabla ya kurusha tena, la sivyo ataathiri mkono wake.

Ø  Sheria ya kupanda na kuvuna: Tunavuna tunachopanda — si mashambani tu, bali pia maishani. Huwezi kupata zabibu kwa kupanda shayiri, wala huwezi kupata ujuzi wa kufikiri kwa kina kwa kuruhusu wengine kufikiria kwa niaba yako. Biblia inasema watu waliokomaa ni wale walioufanyia mazoezi uwezo wao kwa vitendo ili kutofautisha mema na mabaya (Waebrania 5:14).

Ø  Sheria ya upendo kushinda hofu: Upendo wa kweli hushinda hofu ya nafsi na hutuwezesha kujitoa kwa ajili ya wengine. Kimaumbile ya neva, mzunguko wa upendo unapoamka, hutuliza mzunguko wa hofu. Mfano, mama anapomwona mtoto wake yuko hatarini, hujitoa mhanga kumwokoa.

Ø  Sheria ya hofu kuharibu upendo na kuchochea ubinafsi: Wakati mizunguko ya hofu inapoamilika na tunajitambulisha nayo, tunapoteza kujali wengine na kuanza kujilinda wenyewe, hata tukiwadhuru wengine.

Ø  Sheria ya msamaha dhidi ya kinyongo: Tukidhuriwa, tunaweza kusamehe au la. Kusamehe hutufungua kutoka kwa uchungu na kinyongo na huleta uponyaji, lakini kubaki na kinyongo hutudhuru daima.

Ø  Sheria ya ukweli: Huwezi kuepuka ukweli; unaweza tu kuchelewesha siku ya kukabiliana nao.

·                     Ukikumbatia ukweli, unafukuza uongo na huleta uhuru na uelewa, ukirudisha imani kwa Mungu Muumba.

·                     Ukikataa ukweli, akili huchanganyikiwa, moyo hukakamaa, na uwezo wa kuelewa hupungua. Hatimaye, mtu atakabiliana na ukweli, lakini kwa uchungu na uharibifu (Luka 23:30).

Ø  Sheria ya ufunuo: Watu hufunua na kushiriki kile wanachoamini na kukithamini. Wale wanaothamini kanuni za Mungu huzionyesha kwa maneno na matendo. Yesu alisema: “Kinywa husema yale yaliyojaa moyoni…” (Mathayo 12:34–35).

Ø  Sheria ya furaha: Furaha ni matokeo ya afya katika nyanja zote — kimwili, kiakili, kihisia, kijamii, na kiroho. Ukiukaji wa sheria za afya huleta magonjwa na mateso, na hivyo kuharibu furaha. Wengi huchanganya furaha na tamaa za anasa, ambazo mara nyingi huvunja sheria za afya na kuleta huzuni zaidi.

Ø  Sheria ya kuvunjika: Mara tu kunapokuwa na kuvunjika (majeraha) ya aina yoyote, hakuna njia isiyo na maumivu. Uponyaji na urejeaji ni wa uchungu, lakini ndiyo njia pekee ya kupata nafuu.

Ø  Sheria ya dhambi na mauti: Inajulikana pia kama “kuishi kwa mwenye nguvu zaidi” — kanuni ya ubinafsi unaochochewa na hofu. Hii ni sheria ya Shetani: wenye nguvu huwatawala na kuwanyonya wanyonge. Ni ukiukaji wa sheria ya upendo na uhuru, na matokeo yake ni mateso na hatimaye kifo.

“Mungu ni Muumba wetu mwenye upendo ambaye aliujenga uhalisia wote ili ufanye kazi kwa usawa na tabia yake ya upendo. Sheria zake ni sheria za ubunifu, taratibu ambazo maisha na afya zimejengwa ili zifanye kazi. Ni mpango wa Mungu kuweka sheria zake mioyoni mwetu na katika akili zetu (Waebrania 8:10), ili kurejesha ndani yetu muundo wake wa maisha ili tuishi kwa usawa naye katika upendo kamili na afya. Nakualika kumwabudu ‘yeye aliyeziumba mbingu, nchi, bahari na chemchemi za maji,’ kukataa mtazamo wa kifalme na wa kidikteta juu ya Mungu, kukumbatia sheria za ubunifu za Muumba wetu, na kwa kumtazama Yeye kubadilishwa mioyo na akili zetu ili kufanana naye. Kwa maana ‘tunajua ya kuwa atakapodhihirishwa, tutafanana naye, kwa sababu tutamwona kama alivyo’ (1 Yohana 3:2 NIV84).

Tim Jennings, Daktari wa Tiba (M.D.)